Odkąd dzięki płk Józefowi Pawłusiewiczowi oraz wielu innym zapaleńcom uratowano od zapomnienia rasę gończy polski, a następnie została ona zarejestrowana w Związku Kynologicznym w Polsce, bez trudu dzięki zdjęciom robionym choćby w czasie wystaw możemy dziś odtworzyć wygląd gończych będących przodkami naszych obecnych psów. Jest to jednak okres zbyt krótki, aby miarodajnie przyjąć czy eksterier gończego uległ zmianie lub modyfikacji w stosunku do swojego dawnego pierwowzoru. Polscy kynolodzy na pewno mogą w tym zakresie porównywać ryciny z książek przedstawiające gończe polskie, jednakże można także poszukiwać gończe polskie na dawnej fotografii.

Rozwój fotografii sprawił, że dzięki zachowanym zdjęciom możemy dziś poznać codzienne życie mieszkańców dawnych ziem polskich z przed 70 – 100 lat. Fotografie takie są zaś nieocenionym źródłem informacji i przewodnikiem po minionych czasach, a co dla nas miłośników psów najważniejsze, możemy dzięki nim, choć w zarysie zobaczyć jak wyglądały nasze rodzime psy w typie gończego.

Dzięki starym fotografiom możemy bardzo wiarygodnie porównać wygląd gończych z przed nawet 100 lat. Najistotniejsze jednak moim zdaniem jest to, że dzięki fotografiom możemy namacalnie stwierdzić, że gończe polskie odgrywał w polskich domach niebagatelną rolę nie tylko jako cenieni użytkowo pomocnicy myśliwych, ale również jako kompani życia codziennego, z którymi myśliwi chętnie uwieczniali się na dawnej fotografii. Jeśli zaś dodatkowa uda się ustalić skąd oraz z jakiego okresu dana fotografia pochodzi pozwoli to na nakreślenie mapy zasięgu występowania ówczesnej populacji gończych polskich. Zadanie to jest jednak bardzo trudne z racji tego, że zawieruchy kilku wojen, jakie przetoczyły się w XX wieku przez ziemie polskie, okresy okrutnych represji okupantów oraz reżimu komunistycznego bezpowrotnie doprowadziły do zniszczenia wielu fotografii naszych rodzimych gończych, a co za tym idzie utraty tak cennego źródła o ich eksterierze.

Poniższe prezentowane fotografie pochodzą wyłącznie z terenów dawnej Rzeczypospolitej i przedstawiają naszych przodków z towarzyszącymi im psami myśliwskimi w typie gończego, a zostały wykonane w latach 1900 – 1939. Co oczywiste na poniższych fotografiach nie mamy przedstawionych gończych polskich zgodnych z ich obecnym wzorcem, jednak w są to z całą pewnością polskie psy myśliwskie wykorzystywane do polowań przez Polaków i w mojej ocenie przypominają one psy w typie obecnego Gończego Polskiego.